Er zijn in de Qur’an vele bewijzen met betrekking tot de uitmuntendheid van kennis en de overdracht ervan. Allah, de machtige en Glorieuze, zegt:

“Allah zal degenen onder jullie die geloven en degenen aan wie kennis is gegeven in rang verheffen.” (58:11)

En ook:

“Zijn degenen die kennis hebben gelijk aan degenen die geen kennis hebben?” (39:9)

Ook, in de hadith, zegt de Profeet (sallalahu aleyhi wa salam), “Wanneer Allah het goede voor iemand wenst, geeft Hij hem begrip van de deen.”6 Hij (salallahu aleyhi wa salam) zei ook, “Allah maakt de weg naar de Tuin gemakkelijk voor iemand die een pad op zoek naar kennis betreedt.”7

Reizen op het pad naar kennis verwijst naar zowel lopen langs een echt pad, zoals te voet naar de bijeenkomsten van de ulama’ gaan, als naar het volgen van een theoretische weg, zoals studeren en onthouden.

De bovenstaande uitspraak van de Profeet (sallalahu aleyhi wa salam) betekent waarschijnlijk dat Allah het leren van de bruikbare kennis waar men naar zoekt gemakkelijker maakt voor de zoeker, Hij verduidelijkt de weg voor hem en maakt zijn reis gladjes. Enkele van onze voorgangers plachten te zeggen: “Is er iemand op zoek naar kennis, zodat we hem kunnen helpen bij het vinden ervan?”

Deze hadith zinspeelt ook op de weg die naar de Tuin leidt op de Dag des Oordeels, wat het rechte pad is – en wat er aan vooraf gaat en wat er na komt.

Kennis is ook het kortste pad naar Allah. Wie de weg van kennis bereist bereikt Allah en de Tuin via de kortste route. Kennis verlicht de weg ook uit de duisternis, onwetendheid, twijfel en scepticisme. Dat is waarom Allah Zijn Boek “Licht” noemde.

Al-Bukhari en Muslim hebben op de autoriteit van Abdullah ibn Umar overleverd dat de Boodschapper van Allah (sallalahu aleyhi wa salam) zei: “Waarlijk, Allah zal kennis niet wegnemen door het weg te grijpen van mensen, maar hij zal de levens van de mensen van kennis een voor een wegnemen totdat niemand van hen overleefd. Dan zullen mensen onwetenden als hun leiders aannemen. Zij zullen gevraagd worden om oordelen te vellen en zij zullen hen zonder kennis geven, met het resultaat dat zij zullen afdwalen en anderen ook van het goede pad weg zullen leiden.”

Toen ‘Ubadah ibn as-Samit werd gevraagd over deze hadith zei hij: “Als jullie willen, zal ik jullie vertellen wat de hoogste kennis is, die mensen in rank doet toenemen: het is nederigheid.”

Hij zei dit omdat er twee soorten kennis zijn. De eerste produceert zijn vruchten in het hart. Het is kennis van Allah, de Verhevene – Zijn Namen, Zijn Eigenschappen en Zijn Daden – die vrees, respect, verheerlijking, liefde, smeekbede en vertrouwen op Hem vereisen. Dit is de nuttige soort kennis. Zoals ibn Mas’ud zei: “Zij zullen de Qur’an reciteren, maar het zal niet verder dan hun kelen gaan. De Qur’an is alleen nuttig wanneer het hart bereikt en er stevig in geplant wordt.”

Al-Hasan zei: “Er zijn twee soorten kennis: kennis van de tong, wat een zaak tegen de zoon van Adam kan zijn, zoals wordt vermeld in de hadith van de Profeet (sallalahu aleyhi wa salam): “De Qur’an is of een kwestie vóór jou of een kwestie tegen jou.” (8) , en kennis van het hart, wat nuttige kennis is. De tweede soort is de nuttige soort die door het hart wordt opgenomen en het (hart) goed maakt. De kennis die op de tong is wordt door mensen licht genomen: noch degenen die het bezitten, noch iemand anders, handelt ernaar, en dan vervaagt het wanneer zijn eigenaren op de Dag des Oordeels vervagen, wanneer de schepping ter afrekening gebracht zal worden.”

Notes
6 Al-Bukhari en Muslim
7 Muslim, 21/17
8 Muslim, Kitab at-Tahara, 3/99

Bron: hoofdstuk 2 uit het boek “Purification of het Soul”, ibn al Qayyim
Vertaald uit het Engels door Amal
Moge Allah mij vergeven voor het maken van eventuele vertaalfouten, ameen!