Siwaak betekent het reinigen van de mond en tanden met een siwaak, de naam die gegeven wordt aan het instrument dat ervoor gebruikt wordt. De siwaak is een stok of twijg die voor dit doel gebruikt wordt.

Siwaak is een methode om de mond te reinigen, die ook het genoegen van Allah verdient, zoals is bewezen in de hadith van 'Aisha, moge Allah tevreden zijn met haar,:

"De Boodschapper van Allah, vrede zij met hem, zei: 'Siwaak reinigt de mond en pleziert de Heer."
al-Bukhaari, Ahmad en al-Nisaa'i

Het gebruik van de siwaak wordt herhaaldelijk aangemoedigd, zoals in de hadith van Abu Hurayrah, moge Allah tevreden met hem zijn, die overgeleverd heeft dat de Profeet, vrede zij met hem, zei:

"Als het niet zo zou zijn geweest dat ik de dingen niet te moeilijk wilde maken voor mijn ummah, dan zou ik hen opgedragen hebben om de siwaak bij elke tijd voor het gebed te gebruiken."
al-Bukhaari en Muslim

Volgens een andere overlevering door al-Bukhaari, zei hij:

"…bij elke tijd voor het verrichten van de woedoe'."

Imam al-Nawawi heeft overgeleverd dat de respectabele geleerden overeengekomen waren dat het gebruik van de siwaak sunnah is en aangemoedigd wordt. Eén van de tekenen van het belang ervan, is het feit dat een aantal van de salaf, zoals Ishaaq ibn Raahawayh, dacht dat het verplicht was.


Tijden waarop het gebruik van de siwaak aangeraden is

Siwaak is te allen tijde aangeraden, zowel overdag als 's nachts, vanwege de algemene betekenis van de hadith die hierboven geciteerd is van 'Aisha, moge Allah tevreden met haar zijn,:

"Siwaak reinigt de mond en pleziert de Heer."

De geleerden hebben ook omstandigheden vermeld waarin het gebruik van de siwaak nog sterker aangemoedigd wordt. Hieronder zijn:

1. Wanneer men de woedoe' verricht en wanneer het tijd is voor het gebed. De Profeet, vrede zij met hem, zei:

"Als het niet zo zou zijn geweest dat ik de dingen niet te moeilijk wilde maken voor mijn ummah, dan zou ik hun opgedragen hebben om de siwaak bij elke tijd voor het gebed te gebruiken."

Volgens een andere overlevering zei hij:

"…bij elke tijd voor het verrichten van de woedoe',"

zoals hierboven al vermeld is.

2. Wanneer men zijn huis betreedt om bij zijn familie te zijn. Aan 'Aisha, moge Allah tevreden met haar zijn, werd gevraagd wat de Boodschapper van Allah, vrede zij met hem, als eerste deed wanneer hij thuiskwam. Ze zei:

"Wanneer hij zijn huis binnenkwam, was het eerste wat hij deed de siwaak gebruiken."
Muslim

3. Wanneer men opstaat vanuit de slaap. Hudhayfah ibn al-Yamaan, moge Allah tevreden met hem zijn, heeft overgeleverd dat de Profeet, vrede zij met hem, zijn mond grondig reinigde met de siwaak wanneer hij 's nachts opstond. al-Bukhaari en Muslim

4. Wanneer je mondgeur verandert vanwege het eten van voedsel met een sterke geur of omdat je een lange tijd niets gegeten of gedronken hebt, enzovoorts. Siwaak is reiniging voor de mond, wat betekent dat het zeker gebruikt moet worden wanneer de mond reiniging nodig heeft.

5. Wanneer men naar de moskee gaat. Het gebruik van de siwaak is onderdeel van de versiering die we voor elk gebed moeten dragen, zoals Allah zegt (interpretatie van de betekenis):

Koran 7:31
"O Kinderen van Adam, draag jullie versiering bij elk gebed…"

Het is ook belangrijk omdat de engelen aanwezig zijn in de moskee en omdat men daar andere aanbidders ontmoet.

6. Wanneer men Koran leest en bijeenkomsten bijwoont waar Allah herdacht wordt (dhikr), want de engelen zijn aanwezig bij dergelijke gelegenheden.


De siwaak gebruiken tijdens het vasten

De geleerden zijn overeengekomen dat er niets mis is met het overdag gebruiken van de siwaak terwijl men aan het vasten is, maar ze verschilden van mening over het gebruik ervan na de middag, wat sommige van hen als makruh (afgeraden) beschouwden. De correcte mening is dat het sunnah is voor degene die vast, net als voor ieder ander, vanwege de algemene betekenis van de overleveringen die bewijzen dat het sunnah is. De Profeet, vrede zij met hem, heeft geen enkele uitzondering gemaakt of een specifieke tijd gesteld. Een verklaring die van algemene aard is, zou voortdurend als algemeen opgevat moeten worden, tenzij er bewijs is dat erop wijst dat het specifiek toegepast moet worden.

De hadith die gebruikt wordt als bewijs om het gebruik van de siwaak na de middag te verbieden, wordt toegeschreven aan 'Ali ibn Abi Taalib, moge Allah tevreden met hem zijn, die gezegd zou hebben dat de Profeet, vrede zij met hem, zei:

"Wanneer je vast, gebruik de siwaak dan in de ochtend maar gebruik het niet in de namiddag."
al-Daaraqutni (hadith da'ief verklaard door Ibn Hajar)

De volgende hadith wordt ook als bewijs gebruikt:

"De mondgeur van degene die vast is geliefder bij Allah dan de geur van muskus."
al-Bukhaari en Muslim

Deze geur zal niet verdreven worden door het gebruik van de siwaak want het wordt veroorzaakt door een lege maag en het kan vroeg op de dag plaatsvinden als een persoon geen suhoor gegeten heeft. Alle geleerden zijn overeengekomen dat het voor een vastende persoon toegestaan is om de siwaak vroeg op de dag te gebruiken. Dit toont aan dat het gebruik van de siwaak zelfs tijdens het vasten aangemoedigd wordt en dat er geen verschil is tussen het gebruik ervan vroeg op de dag en later op de dag.


Wat er gebruikt moet worden om de mond te reinigen

De geleerden zijn overeengekomen dat de twijgen van de araak-boom het best zijn om de mond te reinigen, vanwege de goede geur en omdat het borstelachtige vezels heeft die effectief zijn voor het verwijderen van etensresten enz. van tussen de tanden, en vanwege de hadith van 'Abd-Allah ibn Mas'ud, moge Allah tevreden met hem zijn, die gezegd heeft:

"Ik verzamelde siwaak-stokken van de araak-boom voor de Boodschapper van Allah"
Admad (hadith hasan)

Als er geen araak-twijgen beschikbaar zijn, dan raden de geleerden de stelen van palmbladeren aan, of twijgen van de olijfboom. De ahadith die hierover zijn overgeleverd zijn echter niet sahih.

De correcte mening is dat alle soorten stokken die reinigend zijn en niet schadelijk zijn, gebruikt kunnen worden in plaats van de siwaak, als die niet beschikbaar is, om de mond te reinigen en vuil van de tanden te verwijderen. Dit omvat moderne tandenborstels waarvan we weten dat ze hier gunstig voor zijn.


Dingen die niet als siwaak gebruikt mogen worden
De geleerden hebben verklaard dat het verboden is om giftige stokken te gebruiken, dingen die niet taahir (rein) zijn en dingen die bloedingen, ziekte of andere schadelijkheden kunnen veroorzaken.


Eigenschappen van siwaak
De fuqaha' hebben de siwaak omschreven als een stok van middelmatige lengte en dikte, niet dikker dan de pink en vrij van knobbels. Het zou niet zo nat moeten zijn dat het ombuigt want dan zal het geen vuil verwijderen. Het zou ook niet zo droog moeten zijn dat het de mond pijn zal doen of zal breken tijdens het gebruik. Dit beschrijft ongetwijfeld de ideale siwaak maar de overleveringen specificeren geen specifieke soort siwaak. Het is toegestaan om elke soort siwaak te gebruiken die de klus zal klaren.


Hoe de mond gereinigd moet worden met de siwaak
De geleerden verschilden van mening over de vraag of siwaak met de rechterhand of de linkerhand gedaan moet worden. Eén groep (de meerderheid) denkt dat het beter is om de rechterhand te gebruiken vanwege de algemene betekenis van de hadith die overgeleverd is door 'Aisha, vrede zij met haar, die gezegd heeft:

"De Boodschapper van Allah, vrede zij met hem, begon graag met de rechter wanneer hij zijn schoenen aandeed, wanneer hij (van zijn kameel) afstapte, wanneer hij zichzelf reinigde en in alle dingen."
(Mottafaqoon 'aleyh)

Ze hebben ook gezegd dat siwaak een handeling van aanbidding is om dichter tot Allah komen, dus zou het niet met de linkerhand gedaan moeten worden.

Andere geleerden zeggen dat het beter is om de linkerhand te gebruiken voor siwaak, omdat het onder de categorie van het verwijderen van vuil valt. Dit is de welbekende mening van de madhhab van Imam Ahmad en het is de mening die de voorkeur kreeg van Shaykh al-Islam Ibn Taymiyyah, moge Allah tevreden met hem zijn.

Sommige geleerden hebben gezegd dat wanneer een persoon de siwaak gebruikt met de intentie om de sunnah te volgen, hij zijn rechterhand moet gebruiken. Als hij het doet om vuil te verwijderen, zou hij het met zijn linkerhand moeten doen.

In feite staat de kwestie nog open omdat er geen definitieve dalil of overlevering is en elke mening heeft een geldig punt.

De fuqaha' stelden voor dat een persoon die de siwaak gebruikt, aan de rechterkant zou moeten beginnen en een zijdelingse beweging zou moeten maken in plaats van een op-en-neerwaartse beweging want dit laatste zou het tandvlees kunnen beschadigen.

Door Shaykh Muhammed Salih Al-Munajjid