Er is meer kennis over mekkaanse en medinese verzen dan of een bepaald vers voor of na de hijrah geopenbaard is. De geleerde Aboo al-Qaasim Hasan ibn Muhammad an-Naysabooree (d. 406 A.H) schreef:
Een van de meest nobele Koranische wetenschappen is de kennis van zijn openbaring en zijn classificatie in mekkaans en medinees, en dat wat werd geopenbaard in Mekka maar toch medinees is, en dat wat geopenbaard werd in mekka betreffende de mensen van madina, en dat wat werd geopenbaard in medina betreffende de mensen van mekka, en (negentien andere categorieën). Dit zijn in totaal vijfentwintig categorieën; wie ze niet kent en geen onderscheid tussen hen kan maken mag het Boek van Allah niet uitleggen!

Enkele van de belangrijkste categorieën worden hieronder genoemd:

1.      De Mekkaanse soorahs. Dit zijn de soorahs waarvan de verzen, of de meeste van haar verzen, geopenbaard werden voor de hijrah.

2.      De medinese soorahs. Dit zijn de soorahs wiens verzen, of de meeste van haar verzen, na de hijrah geopenbaard werden.

3.      De soorahs waarin er een verschil van mening is, zodat het onzeker is of ze mekkaans of medinees zijn.

De medinese soorahs zijn: Al-Baqarah, Aali-‘Imraan, an-Nisaa, al-Maa’idah, al-Anfaal, at-Tawbah, an-Noor, al-Ahzaab, Muhammad, al-Fath, al-Hujuraat, al-Hadeed, al-Mujaadalah, al-Hashr, al-Mumtahinah, al-Jumu’ah, al-Munafiqoon, at-Talaaq, at-Tahreem, en an-Nasr. Dit zijn twintig soorahs van de Koran.

De soorahs waarover verschil van mening is zijn er twaalf:

Al-Faatihah, ar-Ra’ad, ar-Rahmaan, as-Saff, at-Taghaabun, al-Muttafifeen, al-Qadr, al-Bayyinah, az-Zilzaal, al-Ikhlaas, al-Falaq en an-Naas.

De categorieën van Mekkaans en Medinees

1) Mekkaanse verzen in medinese soorahs. Zoals al eerder genoemed werd, ook al is een soorah in het algemeen medinees, is het mogelijk dat er verzen in zijn die mekkaans zijn. Bijvoorbeeld, Soorah al-Anfaal is medinees, maar vers 64 is mekkaans.
O Profeet, Allah is voor jou voldoende en voor de gelovigen die jou volgen.  (al-anfaal; 64)

2) Medinese verzen in Mekkaanse soorahs. Op een soortgelijke manier is Soorah al-An’aam Mekkaans, behalve drie verzen die na de hijrah zijn geopenbaard, namelijk vers 151-153, die beginnen met….. Zeg: "Komt, ik zal voorlezen wat jullie Heer jullie verboden heeft verklaard: dat jullie iets als deelgenoot aan Hem toekennen. Wees goed voor jullie ouders, en doodt niet jullie kinderen uit (angst voor) armoede.

3) Dat wat in Mekka is geopenbaard maar toch Medinees is. In andere woorden, de verzen die geopenbaard werden na de hijrah in Mekka. Een voorbeeld hiervan is het vers
Vandaag heb Ik jullie levenswijze voor jullie vervolmaakt en heb Ik Mijn gunst voor jullie volledig gemaakt en heb Ik de Islam voor jullie als levensbeschouwing gekozen (5:3)

Dit vers werd geopenbaard gedurende de Afscheids Pelgrimage, maar aangezien het geopenbaard werd na de hijrah, wordt het beschouwd als medinees.

4)  Dat wat lijkt op de medinese openbaringen in inhoud en stijl maar toch mekkaans is, bijvoorbeeld
En verricht de shalat aan het begin en het einde van de dag en aan het begin van de avond, voorwaar, de goede daden wissen de slechte daden uit. Dat is een onderricht voor degenen die zich laten onderrichten. (11;114)
Dit vers werd geopenbaard in Mekka en gaat over de vijf dagelijkse gebeden, maar het gebed met alle regels werd pas volledig gevestigd na de hijrah.  

5)  Dat wat lijkt op de mekkaanse openbaringen maar toch Medinees is. Bijvoorbeeld En verricht de shalat aan het begin en het einde van de dag en aan het begin van de avond, voorwaar, de goede daden wissen de slechte daden uit. Dat is een onderricht voor degenen die zich laten onderrichten. (8:32)

Dit vers lijkt mekkaans te zijn aangezien het de afgoden van Mekka bespreekt, maar het werd in feite na de hijrah geopenbaard.

6)  Dat wat in Madeenah werd geopenbaard gericht aan de Mekkanen. Hier zijn veel verzen van, zoals de gehele Soorah ar-Ra’ad en de eerste paar verzen van Soorah Tawbah en Soorah al-Mumtahinah.

7)  Dat wat ’s nachts werd geopenbaard. Bijvoorbeeld, het eerste vers van Soorah al-Hajj, en de gehele soorah Maryam. Het vers dat werd geopenbaar bij de dood van Aboo Taalib:
Waarlijk, u zult hen die u wilt niet kunnen leiden, maar Allah leidt wie Hij wil; en Hij kent hen het beste die geleid willen worden. (28;56 )
Werd geopenbaard toen de Profeet (sallalahu alayhi wa salam) in bed lag. Echter, zoals ‘Aa’ishah vertelde, werd het merendeel van de Koran overdag geopenbaard.

8)  Dat wat van Mekka mee naar Medina genomen werd. De eerste soorah die van Mekka naar Medina genomen werd is Soorah Yoosuf. ‘Auf ibn ‘Afra was een van de tachtig ansaar die de Islaam aan de handen van de Profeet (sallalahu alayhi wa salam) in Mekka omarmden, (bij het tweede convenant van al-‘Aqabah). Hij keerde terug naar Madeenah nadat hij Soorah Yoosuf had onthouden, en reciteerde het aan de mensen van Madeenah, wat leidde tot de bekering van veel mensen. Hierna werden meer en meer soorahs van Mekka naar Medina meegenomen.  

9)  Dat wat van Madeenah naar Mekka werd genomen. Dit waren een aantal verzen die door de Profeet (sallalahu alayhi wa salam) werden gestuurd naar de mensen van Mekka na de hijrah. Bijvoorbeeld, het vers
Zij vragen jou over de strijd in de Gewijde maanden. Zeg (O Mohammed): "De strijd daarin is een grote zonde. En het afhouden van het Pad van Allah en ongeloof aan Hem en het versperren van de toegang tot de Masdjid al Haram" (de Gewijde Moskee te Mekka) en het verdrijven van de bewoners er omheen, (dit alles) is nog erger bij Allah…… (2;217)

Werd geopenbaard toen de Moslims van Mekka werden aangevallen door de heidenen gedurende de Heilige Maanden. Deze moslims vroegen de Profeet (sallalahu alayhi wa salam) of het hen toegestaan was om terug te vechten, en Allah openbaarde het antwoord in dit vers. In deze categorie valt ook het vers dat rente verbiedt (2;278)
“O jullie die geloven, vreest Allah en geeft op wat er van (vragen) van rente overblijft, als jullie gelovigen zijn.”
en het vers dat de Moslims van Mekka die niet in staat waren om de hijrah te verrichten erover informeerde dat Allah hen zou vergeven (4:99).
“Zij zijn het van wie Allah hopelijk (de fouten) zal uitwissen. En Allah is Vergevend, Vergevensgezind.”

Een ander voorbeeld is Soorah at-Tawbah (ook Al-Baraa’ah genoemd). De Profeet (sallalahu alayhi wa salam) stuurde deze soorah naar Aboo Bakr terwijl hij Hajj verrichte, zodat hij deze soorah kon reciteren voor de polytheïsten van Mekka.

10) Dat wat werd geopenbaard gedurende de hijrah. Op de weg van Mekka naar Medina, gedurende de hijrah, openbaarde Allah deze verzen om de Profeet (sallalahu alayhi wa salam) te troosten.
Voorwaar, Hij, Die de verkondiging van de Koran u oplegde, zal u tot de plaats van terugkeer brengen. Zeg: "Mijn Heer weet het beste wie de ware leiding heeft gebracht en wie op een openlijk dwaalspoor is." (28: 85)

11) Dat wat van Mekka mee werd genomen naar Abbessinië (Ethiopië). Deze verzen werden door de Profeet (sallalahu alayhi wa salam) naar Ja’far ibn Abee Taalib gestuurd toen hij met de Negus van Abbessinië discussieerde. (Koran 3:64)
Zeg: "O Lieden van de Schrift, komt tot een gelijkluidend woord tussen ons en jullie: dat wij niemand dan Allah aanbidden en dat wij niets naast Hem tot deelgenoot maken en dat wij elkaar niet als heren naast Allah plaatsen". Als zij zich dan afwenden, zegt dan: "Getuigt dat wij ons (aan Allah) overgegeven hebben".

12) Dat wat werd geopenbaard terwijl de Profeet (sallalahau alayhi wa salam) op reis was. Het merendeel van de Koran werd geopenbaard terwijl de Profeet (sallalahu alayhi wa salam) niet op reis was. Echter, een deel van de Koran werd geopenbaard gedurende strijden of reizen buiten Mekka of Medina. Bijvoorbeeld, soorah al-Fath werd in Hudaybiyah geopenbaard, toen de moslims werden verhinderd om ‘Umrah te verrichten.

Er zijn andere categorieën van mekkaanse en medinese verzen, maar dit zijn de belangrijkste, en zullen genoeg zijn voor de huidige discussie. 

Bron: Introduction to sciences of the Qur' aan
Abu Ammaar Yaasir Qaadhi
Vertaald uit het Engels door Amal
Moge Allah mij vergeven voor het maken van eventuele vertaalfouten, ameen