Gebeden inhalen op tijdstippen waarop bidden niet is toegestaan

Mensen zeggen dat er geen qada gebed (gebed dat ingehaald moet worden) onmiddellijk na het ‘ Asr gebed verricht kan worden. Help me alstublieft door me een alomvattend antwoord te geven betreffende deze uitspraak.

Lof is aan Allah.   

Ten eerste – er zijn sommige tijdstippen waarop de Profeet (sallalahu alayhi wa salam) bidden heeft verboden. Deze zijn:

1. Van na het Fajr gebed tot de zon is verschenen en op is gekomen tot de hoogte van een speer, dwz. ongeveer vijftien minuten na zonsopkomst. (al-harh al-Mumti’ 4/162)

2 – De tijd waarop de zon op zijn hoogtepunt is in het midden van de hemel. Dit is vlak voor de tijd dat het Zuhr gebed begint, ongeveer een kwartier of twintig minuten ervoor. (Fataawa al-Shaykh Ibn Baaz, 11/286). Sommige geleerden zeiden dat het minder dan dat was. Ibn Qaasim (moge Allah hem genadig zijn) zei dat dit een heel korte periode is, zelfs niet lang genoeg om te bidden, net lang genoeg om de takbeer te zeggen om het gebed te beginnen. (Haashiyat Ibn Qaasim ‘ala’l-Rawd al-Murabba’, 2/245) 

3 – Na het ‘ Asr gebed totdat de zon opkomt.

Deze drie tijdstippen werden in vele ahaadeeth genoemd waarin de Profeet (sallalahu alayhi wa salam) bidden op deze tijdstippen verbood. Onder deze ahaadeeth zijn de volgende:

1 – Al-Bukhaari (586) en Muslim (728) overleverden dat Abu Sa’ ees al-Khudri (moge Allah tevreden met hem zijn) zei: “De Boodschapper van Allah (sallalahu alayhi wa salam) zei: “Er is geen gebed na het ‘ Asr gebed totdat de zon onder is gegaan, en geen gebed na het Fajr gebed totdat de zon is opgekomen.”

2 – Muslim (832) overleverde dat ‘Amr ibn ‘Abasah al-Sulami (moge Allah tevreden met hem zijn) zei: “ Ik zei, ‘O Profeet van Allah, vertel me over wat Allah u geleerd heeft en wat ik niet weet, vertel me over het gebed.”  De Boodschapper van Allah (sallalahu alayhi wa salam) zei: “ Bidt Subh (Fajr) gebed, en bidt dan niet totdat de zon is verschenen en is opgekomen… bidt dan, want jouw gebed wordt getuigd en bijgewoond (door de engelen), totdat de schaduw van een speerpunt richting het noorden verschijnt – het tijdstip waarop de zon in het midden van de hemel staat – stop dan met bidden, want op dat moment wordt de Hel opgestookt. Wanneer de schaduw terugkeert – dat is het tijdstip waarop het Zuhr gebed begint – bidt dan, want er wordt getuigd van jouw gebed en het wordt bijgewoond (door de engelen), totdat je ‘ Asr bidt. Stop dan met bidden totdat de zon ondergaat….”

Ten tweede: wat wordt bedoeld met het inhalen van gebeden (qada) is het gebed verrichten nadat de tijd voor het gebed voorbij is. Het gebed dat ingehaald moet worden kan fard (verplicht) of naafil (vrijwillig) zijn.

Fard gebeden: De moslim moet regelmatig bidden op de tijden die Allah voor elk gebed vastgesteld heeft. Allah zegt (interpretatie van de betekenis): “Voorwaar, de shalat is de gelovigen op vaste tijden voorgeschreven.”[al-Nisa’ 4:103] 

Het gebed uitstellen totdat de tijd ervan voorbij is, zonder redden of excuus, is haraam, en het is een grote zonde.

Als de moslim een excuus heeft, zoals zich verslapen of het vergeten, en hij was niet in staat om het gebed te verrichten, dan moet hij het gebed inhalen wanneer die reden niet langer van toepassing is, zelfs wanneer dat op het moment is waarop het verboden is om te bidden. Dit is de mening van de meerderheid van de geleerden. Zie al-Mughni 2/515

Het bewijs daarvoor zijn de woorden van de Profeet (sallalahu alayhi wa salam): “ Wie slaapt en het gebed mist of het vergeet, laat hem bidden wanneer hij het zich herinnert.”  (Overleverd door al-Bukhaari 597; Muslim 684)

Naafil gebeden: de geleerden verschilden van mening over of deze ingehaald mogen worden op momenten dat bidden niet is toegestaan. De correcte mening is dat ze ingehaald moeten worden. Dit is de mening van al-Shaafa’ i (moge Allah hem genadig zijn). Zie al-Majmoo’, 4/170. Het was ook de mening waar Shaykh al-Islam ibn Taymiyyah de voorkeur aan gaf (moge Allah hem genadig zijn), zoals verklaard in al-Fataawa, 23/127. Dit wordt door een aantal ahaadeeth aangegeven, zoals:

De overlevering overleverd door al-Bukhaar (1233) en Muslim (834) van Umm Salamah (moge Allah tevreden met haar zijn) dat de Profeet (sallalahu alayhi wa salam) twee rak’ ahs na ‘ Asr bad, en ze vroeg hem daarover. Hij zei: “ Enkele mensen van ‘ Abd al-Qays kwamen naar mij toe en zij leidden me af van het bidden van twee rak’ahs na Zuhr, dus ik verrichtte ze nu.”

Ibn Maajah (1154) overleverde dat Qays ibn ‘ Amr zei: de Profeet (sallalahu alayhi wa salam) zag een man twee rak ahs bidden nadat hij het Fajr gebed had gebeden. De Profeet (sallalahu alayhi wa salam) zei, “Bidt je Fajr twee keer?”  De man zei tegen hem, “ Ik heb de twee rak’ ahs ervoor niet gebeden, dus ik was ze nu aan het bidden.”  De Profeet (sallalahu alayhi wa salam) bleef stil. Dit werd als Saheeh geclassificeerd door al-Albaani in Saheeh Ibn Maajah (984). Ibn Qudaamah (moge Allah hem genadig zijn) zei: het feit dat de Profeet (sallalahu alayhi wa salam) stil bleef, geeft aan dat het toegestaan is. (al-Mughni, 2/532)

En Allah weet het het beste. Moge Allah onze Profeet Muhammad zegenen en hem vrede geven.

Islam Q&A
Sheikh Muhammed Salih Al-Munajjid
Vertaald uit het Engels door Amal
Moge Allah mij vergeven voor het maken van eventuele vertaalfouten, ameen